U današnjem članku pišemo o čestom problemu koji se javlja kod ljudi srednjih godina, naročito oko 40. i 50. godine – naglom buđenju u 3 ili 4 ujutru. Iako mnogi ovu pojavu pripisuju stresu i svakodnevnim brigama, postoje fiziološki razlozi zbog kojih se to dešava, a to nije samo povezanost sa anksioznošću.
- Tegoba koja zahvata mnoge, ali najviše one koji su prešli 40. godinu, jeste iznenadna buđenja usred noći. Bez obzira na to što je san bio dubok i miran, ljudi se bude oko 3-4 sata ujutru i ne mogu da zaspe ponovo. Uzrok nije nužno mentalni stres, već fiziološki procesi koji se dešavaju u telu. Na primer, u tom periodu, nivoi melatonina opadaju, a pripreme za buđenje počinju. Iako se ovi procesi dešavaju kod svih ljudi, kod starijih je regulacija tih procesa slabija, što može dovesti do lakšeg “ispadanja” iz sna.
Jedan od glavnih uzroka za ovaj problem je kortizol, hormon budnosti koji je noću obično nizak, ali kod starijih osoba može ostati povišen do 3 ili 4 sata ujutru. To znači da telo signalizira “vreme je za buđenje”, iako osoba nije u fazi prirodnog buđenja. Uz to, pad šećera u krvi može biti krivac za noćna buđenja. Ako je osoba večerala kasno, konzumirala slatkiše ili alkohol, nivo glukoze može naglo pasti tokom noći, što izaziva fizičke simptome kao što su povećani broj otkucaja srca, znojenje i anksioznost, koje osoba može pogrešno tumačiti kao mentalni stres.
- Noćna buđenja često su i posledica opterećenja jetre, koja tokom noći aktivno obrađuje toksine i reguliše nivo šećera. Kada je jetra preopterećena, na primer, zbog kasne hrane ili alkohola, može doći do smanjenja kvaliteta sna, praćenog težinom u telu i nedostatkom jutarnje svežine. Takođe, smanjenje melatonina nakon 45. godine može dovesti do površnijeg sna, što znači da je telo manje sposobno da “lepi” faze spavanja, pa je noćno buđenje neizbežno.
Konačno, fiziološke promene kao što su hrkanje, plitko disanje i apneja mogu takođe dovesti do buđenja, jer nedostatak kiseonika tokom sna pokreće simpatički nervni sistem, izazivajući nalet adrenalina i naglo buđenje iz sna. Ovi problemi su sve češći sa godinama, jer telo postaje manje efikasno u održavanju dubokog sna.
Za kraj, kako bi se ovaj problem rešio, važno je uspostaviti dobar režim spavanja. To podrazumeva izbegavanje večernjih obroka, posebno onih bogatih šećerom i alkoholom, kao i smanjenje stresa i ekrana pre spavanja. Takođe, redovna fizička aktivnost i disanje kroz nos tokom spavanja mogu učiniti čuda, pomažući da se noćna buđenja smanje bez potrebe za lekovima.
- Ovaj problem nije nešto što se ne može rešiti, samo je potrebno obratiti pažnju na fiziološke promene u telu, usmeriti se na zdravije navike i uvođenje stabilnog režima spavanja.
